Burn-out en het Brein

Langdurige stress leidt tot schade aan het brein. Wanneer je een burn-out hebt, zijn er verschillende gebieden in je brein die niet meer optimaal functioneren. Lees in dit blog hoe je de symptomen herkent en wat er gebeurd in je hoofd wanneer je lange tijd onder stress staat.

Hugo is dol op de natuur. Hij is een lopende encyclopedie als het gaat om namen van planten en dieren. De laatste tijd merkt hij dat hij steeds vaker moeite heeft om op de naam van een bloem of een vogel te komen. Bovendien kan hij zich slecht concentreren, terwijl hij eerder nog door geen kanonschot uit zijn concentratie te krijgen was. En steeds vaker hoort hij zichzelf zeggen: “tja, ik ben er nog niet aan toegekomen. Ik zal het proberen af te krijgen voor volgende week.” Vervolgens breekt het zweet hem uit, want hoe moet hij dat in vredesnaam ook nog in zijn overvolle rooster gaan proppen?

Hugo heeft al langere tijd last van stress. Na een reorganisatie op zijn afdeling, heeft hij er een aantal taken bijgekregen. In eerste instantie was hij al lang blij dat hij een van de gelukkigen was die zijn baan kon behouden. Dat extra werk nam hij voor lief. Langzaam maar zeker begint het hem nu op te breken. Zijn motivatie om zijn taken goed te doen, neemt af. Hij voelt zich minder betrokken bij het bedrijf en zijn afdeling. De vermoeidheid die hij voelt, drukt iedere week zwaarder.

Met stress is in principe niet zoveel mis. Het kan ons helpen wanneer we bijvoorbeeld een presentatie moeten geven om scherp en gefocust te zijn. In situaties van gevaar helpt het ons om te vechten of te vluchten. Wanneer we stress ervaren maakt ons lijf adrenaline en cortisol aan. Wanneer we onze presentatie hebben gegeven en we bijkomen van deze prestatie, daalt het niveau van deze twee hormonen weer.

Stel nu dat je niet kunt bijkomen na gedane arbeid, omdat je met je hoofd alweer bezig bent met de presentatie die je volgende week moet houden en het functioneringsgesprek dat je morgen hebt en de notulen van de vergadering van gisteren die je nog moet uitwerken en….kortom je hebt het idee dat je geen controle meer hebt over je werk. Het groeit je boven je hoofd en je voelt je machteloos. Je adrenaline en cortisol pijl zakt niet, maar blijft hoog.

Cortisol en adrenaline zijn beide stresshormonen die door de bijnieren worden geproduceerd. De aanmaak ervan wordt gestuurd door de Hypothalamus en de Hypofyse, twee gebieden in je brein. Wanneer het cortisol pijl in je lijf lange tijd hoog blijft, heeft dit een negatieve invloed op je brein. Cortisol is een neurotoxische stof. Bij te grote hoeveelheden in het bloed zal de hippocampus beschadigt raken. Dit heeft tot nadelig gevolg dat de remmende werking van de hippocampus op de hypothalamus verloren gaat. Dit zorgt ervoor dat er steeds meer cortisol wordt aangemaakt. De gevoelens van stress zullen zo voort blijven bestaan.

Een beschadigde hypocampus heeft nog meer negatieve gevolgen. Je zult merken dat je geheugenproblemen krijgt en je concentratie vermogen afneemt maar het kan ook zorgen voor depressieve of angstige gevoelens.

Langdurige stress heeft niet alleen invloed op de hippocampus, maar ook op de prefrontale cortex. Dit is het gebied dat ons helpt om keuzes te maken, te plannen en onze impulsen en emoties te reguleren. Dit verklaart dan ook dat mensen met een burn-out vaak aangeven dat ze zomaar uit hun slof kunnen schieten om een kleinigheidje of moeite hebben met het aangeven van wat ze zelf nu graag zouden willen. Ook taken plannen en inschatten hoeveel tijd iets gaat kosten is heel erg moeilijk voor ze.

Dan is er nog een gebied in de hersenen waar stress een negatieve invloed op heeft, namelijk de nucleus accumbens. Dit gebied in de hersenen speelt een grote rol bij positieve belevingen zoals motivatie en bevrediging. Wanneer de nucleus accumbens door stress wordt aangetast voel je je lusteloos en ongeïnteresseerd. Bij Hugo zag je dat hij niet meer zo gemotiveerd was om zijn taken goed te doen en zich minder betrokken voelde bij zijn collega’s op de afdeling.

Zoals je hebt kunnen lezen heeft stress een grote invloed op je brein. Het is goed om dat te beseffen, zodat je gemotiveerd raakt om echt iets te veranderen aan de situatie van overbelasting.

Herken je bij jezelf symptomen van breinschade en wil je actie ondernemen? Neem vooral contact met me op om te kijken of ik je kan begeleiden naar een leven meer in balans.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *