Van Waarde trainingen Geweldloze communicatie

Verbindende Communicatie

Om werkelijk verbinding te maken met onszelf en de ander zouden we een andere taal moeten leren, de taal van het hart. Marshall Rosenberg ontwikkelde het model voor Geweldloze communicatie, waarmee je je die taal stap voor stap eigen kunt maken. Verbindende Communicatie is een andere naam die veel gebruikt wordt.  In theorie heel eenvoudig, in de praktijk vraagt het de nodige oefening.

Soms loopt het niet zo lekker….

Saskia heeft met haar vriend Hans een avondje uit gepland. Ze heeft oppas geregeld voor hun twee zoontjes en het nieuwe restaurant in de stad gereserveerd. Om zes uur precies staat ze helemaal klaar voor vertrek. Hans is nog niet thuis. Om tien over half zeven stapt hij binnen. Saskia, die zich al ruim een half uur heeft zitten opwinden, zegt:

“Je bent te laat! De reservering voor het restaurant was om half 7, nu kunnen we net zo goed niet meer gaan.”

Hans: “Ja sorry, maar ik moest nog iets afmaken op de zaak. Het is onwijs druk. Kunnen we een andere keer uit eten gaan en nu iets halen? Ik ben moe en heb niet zo’n zin in een restaurant.”

Saskia: “ We doen nooit meer iets leuks samen. Alles draait bij jou om je werk.”

Hans: “Mijn werk zorgt er anders wel voor dat wij in dit huis kunnen wonen en twee keer per jaar op vakantie kunnen. Daar hoor ik je dan nooit over klagen.”

Saskia: “ Ik klaag niet, ik wilde alleen maar dat jij die baan nam, omdat ik dacht dat je daar gelukkig van zou worden. Maar alles draait tegenwoordig om jou en je rot baan. Ik zit hier al de hele dag thuis met de kinderen. Je vindt me zeker niet leuk genoeg meer om een avondje mee uit eten te gaan?”

Hans: “Hoe kom je daar nou weer bij? Heb je mij dat ooit horen zeggen?”

Saskia: “Je zegt het niet, maar zo gedraag je je wel.”

Hans: “Kan dit gesprek alsjeblieft een andere keer. Ik ben doodmoe. Ik heb hier echt geen zin in.”

Jakhalstaal of giraffentaal?
Dit gesprek loopt niet bepaald vlot. Ik denk dat iedereen het daar wel over eens is. Wat gaat er mis? Saskia en Hans spreken allebei jakhalstaal, zegt Marshall Rosenberg, de grondlegger van het model van Verbindende Communicatie. Jakhalstaal is taal die doorspekt is met oordelen, kleineringen, beschuldigingen en verwijten. In de eerste zin van Saskia gaat het al mis. “Je bent te laat.” Ze zegt het geïrriteerd en veroordelend. Hans heeft niet de kans gekregen om uit te leggen waarom hij zo laat is. Daardoor heeft ze de mogelijkheid ontnomen om werkelijk met Hans in contact te komen. Jakhalstaal drijft mensen uit elkaar.

Hoe had het ook gekund? Tegenover de jakhalstaal staat de giraffentaal. De taal van mededogen. Wat als Saskia en Hans de giraffentaal hadden gesproken? Ze hadden zich dan bij de feiten gehouden en hadden niet direct geoordeeld. Saskia trekt direct de conclusie dat de relatie blijkbaar geen prioriteit heeft voor Hans. Deze veronderstelling speelt haar tijdens het hele gesprek parten, terwijl ze niet heeft gecheckt of het echt zo is. Hans worstelt met de balans tussen werk en privé, maar dat hoort ze niet, zo is ze bezig met haar eigen verontwaardiging en minderwaardigheidsgevoel.

Rosenberg’s model voor Verbindende Communicatie bestaat uit 4 stappen:
Stap 1: waarnemen
Waarnemen zonder te oordelen. Houd je bij de feiten. Wat hoor je? Wat zie je? Omschrijf zo feitelijk mogelijk wat er gebeurd, zonder mening of interpretatie. “Je bent later dan we hadden afgesproken.” Is een voorbeeld van een feitelijke waarneming.
Stap 2: Voelen
Wat doet de waarneming met je? Ben je boos, geïrriteerd, verdrietig, blij? Gevoelens zijn signalen van vervulde of onvervulde behoeften. Gevoelens geven je informatie over jezelf en de ander. Ze wijzen je op wat jij of de ander nodig heeft. “Als je te laat op onze afspraak komt, voel ik mij geïrriteerd.”
Stap 3: Behoefte
Behoeften zijn universeel. Ieder mens heeft dezelfde behoeften. Denk aan voeding, liefde, zingeving, erkenning, vrijheid. Wanneer je je bewust bent van je behoeften en deze voor jezelf en naar de ander helder kan verwoorden, dan wordt het makkelijker om op onze behoeften te reageren. “Als je te laat op onze afspraak komt, dan voel ik me geïrriteerd, omdat ik behoefte heb aan helderheid en respect.”
Stap 4: Verzoek
Wanneer je je bewust bent van je behoeften, kun je naar jezelf of de ander een verzoek doen. Formuleer een verzoek positief en doe concrete en duidelijke voorstellen. Een verzoek is geen eis. De ontvanger kan en mag dus ook “Nee” zeggen. “Als je te laat op onze afspraak komt, dan voel ik me geïrriteerd, omdat ik behoefte heb aan helderheid en respect. Zou je een volgende keer willen bellen om te laten weten dat je niet op tijd zult zijn?”

Wil je meer weten over Verbindende Communicatie?
Lees “Geweldloze Communicatie” Marshall B. Rosenberg, Lemniscaat 1998, ISBN 9056371215
Of “Stop met aardig zijn” Thomas d’Ansembourg, Ten Have 2005, ISBN 9789077942161
Van Waarde training en coaching geeft een introductietraining “Geweldloze communicatie”. Klik hier voor meer informatie.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *